امام حسن (ع) بار دیگر بهانه مذاکره با آمریکا قرار گرفت!

توییتی از حساب کاربری رهبر انقلاب درباره صلح امام حسن علیه‌السلام با معاویه، بار دیگر مباحثی درباره احتمال مذاکرات پنهانی جمهوری اسلامی و آمریکا را برانگیخته است.

به گزارش زنان خبر، مصطفی هدایی در یادداشتی نوشت: توییتی از حساب کاربری رهبر انقلاب درباره صلح امام حسن علیه‌السلام با معاویه، بار دیگر مباحثی درباره احتمال مذاکرات پنهانی جمهوری اسلامی و آمریکا را برانگیخته است. در پست حساب کاربری رهبر معظم انقلاب به مناسبت ولادت این امام بزرگوار آمده است: «من معتقدم امام حسن مجتبى علیه‌السلام شجاع‌ترین چهره‌ى تاریخ اسلام است. ایشان حاضر شد خود را و نام خود را در میان دوستان نزدیکش، فداى مصلحت واقعى کند و تن به صلح دهد، براى اینکه دیدبانى اسلام و حفاظت از قرآن و هدایت نسل‌هاى آینده‌ تاریخ را در موقع خود انجام دهد.»

همزمان با این پست، برخی از حساب‌های کاربری منتسب به نیروهای اپوزیسیون و خبرنگاران معاند، نتیجه گرفته‌اند که جمهوری اسلامی در حال مذاکرات پنهانی با آمریکا است و شاهد چنین گزاره‌ای را سفر شمخانی؛ دبیر شورای عالی امنیت ملی به مسقط برای گفتگوی پنهانی با فرستاده‌های دولت آمریکا، گرفته‌اند.

بیشتر بخوانید:

نگاه ساده انگارانه به حکومت‌داری و سیاست خارجی ایران در چند دهه اخیر همواره مبنای بسیاری از تحلیل‌ها قرار گرفته است. برخی با کنار هم قرار دادن گزاره‌ها، اظهارات، بیانات و رفتارهای مقامات و رهبران ایران، آن را نشانه صلح، جنگ و مذاکره و … قرار می‌دهند. برداشت‌ها بیشتر به گمانه‌زنی تقلیل پیدا می‌کنند و از رویکرد اصلی نظام جمهوری اسلامی تحلیل‌ها را مهجور می‌سازند.

رهبر معظم انقلاب در طول چند دهه گذشته، بارها از صلح امام حسن علیه‌السلام سخن گفته و حتی نوشته‌اند. آیا چنین اظهارات و بیاناتی به معنای صلح و یا مذاکره بود؟ ، ایشان حتی کتابی با عنوان «صلح امام حسن علیه‌السلام، پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ» از شیخ راضی آل‌یاسین را در سال ۱۳۴۸ ترجمه کردند و بارها این کتاب با ویرایش جدید در طول سال‌های اخیر به چاپ مجدد رسیده است.

ایشان همچنین در بیاناتی در ۲۲ فروردین ۶۹ درباره روند تاریخی پس از صلح امام حسن علیه‌السلام فرمودند:« بعد از صلح امام حسن مجتبی‌ (علیه‌الصلاهوالسلام)، کار به شکلی هوشمندانه و زیرکانه تنظیم شد که اسلام و جریان اسلامی، وارد کانال آلوده‌ای که به نام خلافت – و در معنا سلطنت – به‌وجود آمده بود، نشود. این، هنر امام حسن مجتبی‌ علیه‌السلام بود. امام حسن مجتبی‌ علیه‌السلام کاری کرد که جریان اصیل اسلام در مجرای دیگری، جریان پیدا بکند؛ منتها اگر نه به شکل حکومت – زیرا ممکن نبود – لااقل دوباره به شکل نهضت جریان پیدا کند. این، دوره‌ سوم اسلام است.»

رهبر معظم انقلاب در یکم اردیبهشت ۷۹ نیز درباره دلایل اصلی صلح امام دوم شیعیان عنوان می‌کردند: «در صدر اسلام بزرگترین و مهم‌ترین ضربه‌ای که بر اسلام وارد شد، این بود که حکومت اسلامی از امامت به سلطنت تبدیل شد. حکومت امام حسن و حکومت علی بن ‌ابی‌طالب علیهم‌السلام به سلطنت شام تبدیل شد! البته امام حسن مجتبی علیه‌آلاف‌التحیهوالثناء آن روز به خاطر یک مصلحت بزرگتر – که حفظ اصل اسلام بود – مجبور شد این تحمیل را به جان بپذیرد.»

مروری بر نگاه رهبر انقلاب نسبت به صلح امام حسن علیه‌السلام در چند دهه گذشته نشان می‌دهد که رویکرد کاملاً واقع بینانه درباره عمل امام دوم شیعیان برای بقا و حفظ اسلام در قرون بعدی دارند. ایشان حتی کتابی در این زمینه پیش از انقلاب اسلامی ترجمه کرده و به‌عنوانی یکی از خبرگان و نخبگان تاریخ اسلام برای روایت حوادث و تحولات این عرصه هستند. از سوی دیگر رهبر انقلاب اسلامی در بیانات و نگارش های شان در نگاه جامع صلح را در کنار قیام امام حسین علیه‌السلام قرار می دهند و اقتضای زمان را پس از صلح، جنگ و قیام علیه ظلم و انحراف اسلام ارزیابی می‌کنند.

در این چارچوب، شرایط فکری و تحلیلی اقشار مختلف جامعه اسلامی نیز مدنظر قرار می‌گیرد. رهبر انقلاب در بیاناتی در ۱۲ آبان ۷۲ به نبود تحلیل سیاسی مردم زمان صلح اشاره می‌کننند: «بنده در قضایای تاریخ اسلام این مطلب را مکررا گفته‌ام که، چیزی که امام حسن مجتبی علیه‌السلام را شکست داد، نبودن تحلیل سیاسی در مردم بود. مردم، تحلیل سیاسی نداشتند. چیزی که فتنه‌ی خوارج را به‌وجود آورد و امیرالمومنین علیه‌السلام را آن‌طور زیر فشار قرار داد و قدرتمندترین آدم تاریخ را آن‌گونه مظلوم کرد، نبودن تحلیل سیاسی در مردم بود والا همه‌ی مردم که بی‌دین نبودند. تحلیل سیاسی نداشتند. یک شایعه دشمن می‌انداخت؛ فورا این شایعه همه جا پخش می‌شد و همه آن را قبول می‌کردند!»

بنابراین رویکرد رهبر معظم انقلاب اسلامی به تاریخ اسلام در قالب تحلیل و برداشت‌هایی است که ایشان در طول سال‌ها مطالعه و موشکافی به‌دست آورده‌اند و باشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ نامیدن صلح امام حسن علیه‌السلام بدون حکمت و شناخت نبوده بلکه نشانه بینش آگاهانه، جامع و آینده پژوهانه تاریخ است.

در نهایت باید عنوان داشت، از یک توییت و یا سخن نمی‌توان به راحتی سیاست خارجی جمهوری اسلامی را تحلیل یا پیش‌بینی کرد و سخن درباره صلح امام حسن علیه‌السلام در روز تولد ایشان، نباید به معنای مذاکرات پنهانی با آمریکا تفسیر شود. چراکه بارها رهبر معظم انقلاب در ایام مختلف رهبری و ریاست جمهوری‌شان از رویداد صلح امام دوم شیعیان سخن گفته‌اند ولی آن بازه زمانی سخنرانی یا بیانات هیچ هم‌زمانی با مذاکرات نداشته است.

نویسنده: مصطفی هدایی

 

انتهای متن/*